Küresel Tedarik Zincirinde Kritik Kırılma: Gıda ve Enerji Piyasalarında Alarm Zilleri
Dünya ekonomisi, eş zamanlı gelişen jeopolitik krizler ve korumacı politikalar nedeniyle yeni bir belirsizlik dalgasıyla karşı karşıya. Özellikle gıda ve enerji güvenliğini doğrudan etkileyen gelişmeler, piyasalardaki dengeleri zorluyor.
Gıda Enflasyonunda Yeni Risk
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının beş aylık düşüş eğiliminin ardından Şubat ayında yüzde 0,9 oranında yükselişe geçtiğini açıkladı. Bu artışta tahıl, et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yukarı yönlü seyir belirleyici oldu. Aynı dönemde, İran Savaşı’nın etkisiyle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan lojistik aksamalar, gübre tedarik zincirini de tehdit eder hale geldi. Ticaret Bakanlığı, arz güvenliğini korumak amacıyla üre cinsi gübrelerde gümrük vergilerini sıfırlayarak bu maliyet baskısını hafifletmeyi hedefliyor.
Enerji ve Siyasette Tıkanıklık
Enerji cephesinde ise Avrupa’daki enerji krizi derinleşiyor. Slovakya Başbakanı Robert Fico, Druzhba boru hattı üzerinden Rus petrolü akışının kesilmesine karşı çıkarak AB Komisyonu ile diplomasi trafiğini hızlandırıyor. Fico’nun, bu kriz çözülmediği takdirde Ukrayna’ya yönelik AB finansal yardım paketini veto etme resti, Avrupa’nın enerji bağımlılığı tartışmalarını zirveye taşıdı.
Küresel Finansal İstikrar Tehlikede
ABD’de ise Başkan Donald Trump’ın “SAVE Act” seçmen yasası için Kongre’ye yönelik uyguladığı veto tehdidi, yasama süreçlerini kilitleyerek küresel piyasalarda siyasi risk primini artırıyor. Uzmanlar, hem jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını tetiklemesi hem de büyük ekonomilerdeki iç siyasi kilitlenmelerin, küresel ekonomik toparlanmayı yavaşlatabileceği konusunda uyarıyor.