Ekonomik Darboğaz: Maliyet Baskısı ve Üretim Zincirindeki Kırılmalar
📌 Hızlı Özet
- TÜSİAD verilerine göre maliyet bazlı rekabet gücü endeksi 88,8 seviyesine gerileyerek sanayici üzerindeki baskıyı artırdı.
- İran’daki çatışma ortamının tetiklediği petrol fiyat artışları, tarımsal kimyasal maliyetlerini çift haneli oranlarda yükseltti.
- Piyasalardaki belirsizlik sürerken, güvenli liman arayışındaki gram altın 6 bin 340 TL seviyelerinden işlem görüyor.
2026 yılının ilk çeyreğinde ekonomi cephesinde sular durulmuyor. Türkiye Sanayici ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) tarafından açıklanan Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (RGE), 2025’in son çeyreğinde yüzde 1,5 oranında düşüşle 88,8 seviyesine geriledi. Artan işgücü maliyetleri ve ara malı fiyatları, yerli üreticinin dış pazarlardaki elini zayıflatıyor. Bu durum, özellikle gıda enflasyonunda artış beklentilerini daha da tetikliyor.
Öte yandan, jeopolitik riskler tarım sektörünü de doğrudan etkiliyor. İran-İsrail hattındaki gerilimin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi, Asya menşeli pestisit üretim maliyetlerinde çift haneli artışlara yol açtı. Gübre ve yakıt maliyetleriyle mücadele eden çiftçiler, şimdi de kimyasal girdi fiyatlarındaki bu yeni dalgayla karşı karşıya.
Küresel belirsizliklerin yansıması finansal piyasalarda da kendisini gösteriyor. Bugün 26 Mart 2026 itibarıyla yatırımcılar, tarihsel verilerin ışığında güvenli limanlara yönelirken, altının gramı 6 bin 340 liradan işlem görüyor. Üretimden tüketime uzanan bu sarmal, ekonominin genel görünümünü ‘tedbirli’ seviyesinde tutmaya zorluyor.
🗣️ Toplumun Sesi (Farklı Görüşler)
“Dükkanda raf fiyatlarını güncellemekten yorulduk. Üretici maliyetleri bu kadar artarsa, bizim de ayakta kalmamız imkansız hale gelir.”
“Altın fiyatları uçarken, gıda maliyetlerinin de bu haberlerdeki gibi artması demek, bizim mutfak bütçemizin tamamen erimesi demek. Gelecek kaygısı artıyor.”
“Rekabet gücümüzün düşmesi uzun vadede istihdamı da vurur. Umarım bu maliyet baskısı bir an önce dengelenir, yoksa ekonomik toparlanma zor görünüyor.”